ΧΡΗΣΤΑ ΗΘΗ

 

Τα χρηστά ήθη είναι άγραφη πηγή δικαίου. Ως χρηστά ήθη ορίζονται οι αντιλήψεις του μέσου συνετού ανθρώπου.

Τα χρηστά ήθη περιέχουν άγραφους κανόνες και επομένως δεν μπορούν να υπερισχύσουν

αντιθέτων διατάξεων γραπτού νόμου

. Η ερμηνεία, όμως, των γραπτών νομοθετημάτων δέον να λαμβάνει υπ' όψη της τα χρηστά ήθη. Οι κανόνες των χρηστών ηθών δεν είναι στατικοί, αλλά εξελίσσονται διαρκώς, ανάλογα με τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες.

Παραδείγματα:

  1. Μολονότι δεν υπάρχει γραπτό νομοθέτημα με σχετική πρόβλεψη, θεωρείται ανεκτό να προσέρχεται στην εργασία της γυναίκα φορώντας ανδρικό κοστούμι, όχι όμως άνδρας με γυναικεία ένδυση (λ.χ. φορώντας ... "ταγιέρ").
  2. Αν και δεν υπάρχει σχετική γραπτή νομική πρόβλεψη, θεωρείται ανεκτό (πλέον) για μια γυναίκα να αποκαλύπτει το στήθος της κάνοντας ηλιοθεραπεία σε μία ηλιόλουστη παραλία, ενώ θεωρείται απρέπεια να αποκαλύπτει το στήθος της στον χώρο εργασίας της.
  3. Στα αποδυτήρια γυμναστηρίων ανέκαθεν θεωρούταν επιτρεπτή η ολοκληρωτική γυμνότητα μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου.

Τα χρηστά ήθη ως περιορισμός του δικαιώματος καθενός να αναπτύσσει την προσωπικότητά του και να συμμετέχει στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας

Κατά το Σύνταγμα (άρθρο 5§1 του Συντάγματος), καθένας έχει δικαίωμα να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και να συμμετέχει στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας, εφόσον δεν προσβάλλει τα δικαιώματα των άλλων και δεν παραβιάζει το Σύνταγμα ή τα χρηστά ήθη. Από την παραπάνω διάταξη προκύπτει ότι τα χρηστά ήθη συνιστούν περιορισμό στο ατομικό δικαίωμα ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και συμμετοχής στη ζωή της Χώρας.

Καταχρηστική άσκηση δικαιώματος

Τα χρηστά ήθη περιορίζουν την άσκηση δικαιωμάτων. Σύμφωνα με το άρθρο 281 του Αστικού Κώδικα, απαγορεύεται η άσκηση δικαιώματος όταν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν τα χρηστά ήθη. Η ίδια απαγόρευση ισχύει και όταν η άσκηση δικαιώματος υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος. Επίσης, συνταγματική απαγόρευση καταχρηστικής άσκησης δικαιωμάτων τίθεται με το άρθρο 25§3 του Συντάγματος ("Η καταχρηστική άσκηση δικαιώματος δεν επιτρέπεται").

 Η παράβαση των χρηστών ηθών ως λόγος ακυρότητας δικαιοπραξίας

Σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα (άρθρο 178), δικαιοπραξία που αντιβαίνει στα χρηστά ήθη είναι άκυρη, δηλαδή θεωρείται ότι δεν έγινε ποτέ.

 Παραδείγματα για οδηγούς οχημάτων:

Για τους οδηγούς αυτοκινήτων παραβίαση των χρηστών θεωρείται

η στάθμευση μπροστά στο σπίτι του γείτονα από την στιγμή που υπάρχει κατάλληλος χώρος μπροστά στο δικό σας σπίτι.

Η χρήση φώτων εκτάκτου ανάγκης για στάθμευση αντί για τα φλας θεωρείται παραβίαση γραπτού νόμου και όχι παραβίαση των χρηστών ηθών, επειδή η πλειοψηφία των οδηγών χρησιμοποιούν τα φώτα εκτάκτου ανάγκης για την στάθμευση.

 

Χρησιμοποιείστε την λογική σας διότι τα χρηστά ήθη εξελίσσονται